تحقیق: ارتباطات و توسعه در ایران
بسم الله الرحمن الرحیم
مبانی ارتباطات انسانی
موضوع تحقیق: ارتباطات و توسعه در ایران
منابع:
ü مقاله سير تحول مطالعات و تحقيقات ارتباطات و توسعه در ايران نوشتة : دكتركاظم معتمدنژاد.
ü اداره کل روابط عمومی وامور بین الملل بانک گشاورزی
ü سایت www.rasaneh.org
ü سایت بانک کشاورزیwww.agri-bank.com
عناوین:
ارتباط انسانی
نگاه اجمالی
تعاریف ویژه ارتباط
انواع ارتباط
انواع ارتباط جمعی
روش ها و اجزا ارتباطات
روش ها و اجزا ارتباطات
موانع ارتباطات
شکل های ارتباطات
برسی موضوع
نتیجه گیری
ارتباط انسانی
ارتباط عبارتست از جریان پویایی که در آن تبادل اطلاعات صورت میگیرد. این جریان میتواند چهره به چهره یا رودررو باشد که آن را ارتباط مستقیم یا میان فرد می نامند. در این نوع ارتباط شخص پیام دهنده یا پیام گیرنده با یکدیگر تماس دارند و به همین جهت پیام دهنده و پیام گیرنده میتوانند به نوبت نقش خود را تغییر دهند. و هر کدام به جای دیگری ایفای نقش نماید.
ارتباط ترجمه لغت Communication است. هر چند استعمال این لغت در کتب نوشتههای فارسی عمومیت ندارد اما با این وصف از سایر لغات متداول تر به نظر میرسد. ریشه این لغت کلمه لاتین Communis است که میتوان آنرا به تفاهم و اشتراک فکر ترجمه کرد. وقتی که با شخصی ارتباط برقرار میکنیم کار ما در حقیقت برقراری یک نوع اشتراک فکر و تفاهم اندیشه با اوست. مفهوم واقعی ارتباط با توجه به ریشه لاتین آن (در میان گذاشتن و تقسیم کردن) مفهئمی است که لازمه آن فقط یک فرستنده فعال و یک گیرنده انفعالی نیست بلکه بازخورد یا فیدبک Feed back دومی را که نیز تغییر دهنده طرز رفتار اولی است به حساب میآورد. و از آن مهمتر مستلزم شرکت فعال تمام افراد ذی نفع در روند ارتباط نیز هست. و ارتباط در این حالت به صورت یک جوح چند بعدی با بازخورد در میآید
تا قبل از اين كه انسان نوشتن را ياد بگيرد، رابطههای انسانی همه رودررو بود؛ ارتباط رودررو هم لااقل به دو چيز نياز داشت: «هممكانی» و «همزمانی». كمكم كه انسانها توانستند نمادها يا نشانههای پيچيدهتری را برای رساندن منظورشان به يكديگر بكار گيرند، موفق شدند كه با استفاده از دود، صداهای مخصوص، آتش و... بر يكی از اين دو محدوديت، يعنی «فاصله» تا حدی غلبه كنند. اما پيچيدهترين نمادهای آن زمان نتوانستد به انسان كمك كنند كه مانع «زمان» را هم در ارتباطات بين فردی كم اثر كند؛ تا اين كه «خط»-در شكلهای ابتدايیاش- بوجود آمد و به انسان كمك كرد كه بتواند بر «زمان» هم چيره شود.
توانايی نوشتن، افق جديدی را بر انسان آن عصر گشود، چرا كه بهوسيله آن، ارتباطات انسانی نه ديگر محدود به زمان بود و نه مكان؛ بنابراين انسان برای اولين باز توانست خود را با گذشته و آينده متصل كند.
تا قرنها، پيچيدگی نمادهای ارتباطی(يا همان تكنولوژی ارتباطی) تغيير اساسی نيافت و فقط در محدوده خودش پيشرفت كرد. مثلاً زبان پيشرفت كرد و ادبيات بوجود آمد، و يا اين كه نوشتن با قلم تبديل به چاپ شد، و از اين قبيل.
اگر دقيقتر درباره ارتباطات انسانی بيانديشيم، میتوانيم دو عامل مهم را در آنها بيابيم و بر اساس تركيب اين دو عامل، هر وسيله ارتباطی را ارزيابی كنيم. يكی اين كه آيا فرستادن و گرفتن پيام با استفاده از اين وسيله ارتباطی، بايد همزمان باشد يا اين كه میتواند همزمان نباشد(همزمانی/ناهمزمانی)؛ و ديگری اين كه در اين نوع ارتباط، چقدر اطلاعات، بالقوه می تواند از فرستنده به گيرنده منتقل شود. به طور مثال، در ارتباط رودررو دو طرف از چشم، گوش، بينی، و حتی از حس لامسه خود برای رساندن پيام خود استفاده میكنند، ولی در بعضی از انواع ديگر رابطهها، تنها بعضی از حواس پنجگانه بكار میروند. در اين حالت میتوان گفت نوع ارتباط بيشتر ذهنی است تا جسمي(ذهنی/جسمی).
نگاه اجمالی
ارتباط را میتوان جریانی چند طرفه دانست که طی آن دو یا چند نغر به تبادل افکار ، نظریات ، احساسات و حقایق میپردازند و از طریق بکاربردن پیامهایی که معنایش برای کلیه آنها یکسان است به انجام این امر مبادرت میورزند. هنگامی که ارتباط را کوشش آگاهانه فرستنده پیام برای سهیم ساختن گیرنده در اطلاعات ، عقاید و طرز فکرهایش میدانیم، مسئله تفاهم و هماهنگی فرستنده و گیرنده اهمیت اصلی و اساسی خود را به دست میآورد، هرگونه انتقال پیام بین فرستنده از یک طرف و گیرنده از طرف دیگر ارتباط محسوب میشود.
چه فرستنده انسان باشد و چه یک دستگاه مکانیکی ارسطو فیلسوف معروف هدف ارتباط را جست و جو برای دست یافتن به کلیه وسایل و امکانات موجود برای ترغیب و امتناع دیگران میداند. به این صورت که برقرار کننده ارتباط از هر راه و وسیلهای که امکان داشته باشد طرف مقابل ارتباط یا مخاطب خود را تحت نفوذ در آورده و نظر و عقیده خود را به او بقبولاند. البته برای ارتباط تعاریف متعدد و مختلفی از سوی صاحب نظران و پژوهشگران ارتباطات ارائه شده است هر یک از صاحب نظران امور ارتباطات با توجه به زاویه دید و اهمیتی که برای عناصر ارتباط قائل هستند ارتباط را تعریف کردهاند. که به برخی از آنها اشاره میکنیم.
تعاریف ویژه ارتباط
عقیده ادوین امری در مورد ارتباط (Edwin Emery)
او در کتاب مقدمه ای بر ارتباط جمعی ارتباط را این گونه تعریف میکند: «ارتباط عبارت از فن انتقال اطلاعات ، افکار و رفتارهای انسانی از یک شخص به شخص دیگر است» برای نمونه انسان وقتی میخندد نشاط و شادی خود را با لبخند نشان میدهد. و یا اگر فردی به فرد دیگر سلام میدهد یا عصر به خیر میگوید با بیان شفاهی دوستی و صمیمیت خود را به او ابراز میدارد و در واقع به گونهای ارادت خود را میفهماند. و همچنین زمانی که شخصی به شخص دیگر کارت تبریک یا نامهای ارسال میکند هدف و منظور خود را به شکل کتبی ارائه میدهد و با او ایجاد رابطه مینماید.
عقیده جان ای. آر.لی(Lee john A.R) درباره ارتباط
ارتباط را عموما به مفهوم فراگرد حمل و نقل و ارسال میان محلها و مردم میدانند. در نظر مسئولان برنامه ریزی ، ارتباط معمولا به معنای حمل و نقل کالاها و مردم از راه خشکی ، آب و هوا ارسال پیامها از طریق وسایل مخابراتی بوده است. ولی مفهوم ارتباط در جامعه که بویژه به ظرفیت اطلاعاتی لازم برای جامعه به منظور عملکرد مؤثر جریان ارتباط در سراسر بافت اجتماعی توجه دارد با این معنای محدود تطبیق نمیکند.
عقیده ابراهیم رشیدپور درباره ارتباط
ارتباط جریانی است که طی آن دو نفر یا بیشتر از طریق کاربرد پیامهایی که معنای آن برایشان یکسان است به تبادل افکار ، نظرات ، احساسات و عقاید خود میپردازند.
عقیده جورگن درباره ارتباط
او معتقد است ارتباط عبارت است از فراگردهایی که بر مبنای آن انسانها همدیگر را تحت نفوذ قرار میدهند.
عقیده کارل هاولند (Hovland) درباره ارتباط او میگوید: «ارتباط عبارت است از فراگرد انتقال یک محرک (معمولا علامت بیانی) از یک فرد (ارتباط گر) به فردی دیگر (پیام گیر) به منظور تغییر رفتار او.»
عقیده مانیوس اسمیت (smith.M) درباره ارتباط
هر نوع عملی که بوسیله فردی انجام شود که طی آن فرد دیگری بتواند آنرا درک کند ارتباط نامیده میشود. خواه این عمل با استفاده از یک وسیله انجام شود یا بدون وسیله.
عقیده آرانگارن (Aranguren 1970.p11 )در مورد ارتباط
ارتباط عبارت است از انتقال اطلاعات در محدوده سه چیز انتشار (emission) انتقال (Conduction) و دریافت پیام (message)
عقیده چارلز کولی درمورد ارتباط
ارتباط مکانیسمی است که روابط انسانی بر اساس و بوسیله آن بوجود میآید و تمام مظاهر فکری و وسایل انتقال و حفظ آنها در مکان و زمان بر پایه آن توسعه پیدا میکند. ارتباط حالات چهره - رفتار - حرکات - طنین صدا - کلمات - نوشتهها - چاپ - راه آهن - تلگراف - تلفن و تمام وسایلی که اخیرا در راه غلبه انسان بر مکان و زمان ساخته شده است را در بر میگیرد.
انواع ارتباط
ارتباط مستقیم و شخصی که بدون واسطه بین شخص پیام دهنده و شخص پیام گیرنده ایجاد میشود. در این نوع ارتباط پیامها مستقیما بین دو طرف مبادله میگردد.
ارتباط غیر مستقیم و غیر شخصی ، در جوامع پیشرفته انسانی برای افراد گفتگوی چهره به چهره مقدور نیست و بناچار بطور غیر مستقیم و با واسطه با هم ارتباط برقرار میکنند (از طریق روزنامهها ، مجلات و …)
ارتباط جمعی: ارتباط غیر مستقیمی است که از طریق رسانهها بین گروههای وسیع انسانی ایجاد میشود و ارتباط تودهایی نیز نامیده میشود.
انواع ارتباط جمعی
ارتباط خصوصی و بدون واسطه
ارتباطی است رودررو خوری که طی آن پیام بدون واسطه و مساقیم بین پیام گیرنده و پیام دهنده مبادله میشود. این نوع ارتباط ویژگیهایی هم دارد : فرصت جابجایی پیام گیرنده و پیام دهنده فرصت تصحیح یکدیگر ارتباط چهره به چهره و عمیق قابل رویت بودن آثار پیام
- ارتباط جمعی یا عمومی: ارتباط جمعی یا عمومی تعبیر جدیدی است که جامعه شناسان آمریکایی برای مفهوم Mass Media بکار بردهاند. این واژه که از ریشه لاتین Media (وسایل) و اصطلاح انگلیسی Mass یا توده تشکیل شده است، از نظر لغوی به معنای ابزارهایی است که از طریق آنها میتوان با افرادی بطور جداگانه یا با گروههای خاص و همگون و جماعت کثیری از مردم به صورت یکسان دسترسی پیدا کرد امروزه این وسایل عبارتنداز : روزنامهها - رادیو - تلویزیون - سینما - اعلانات بدیهی است که در میان ابزارهایی پخش پیام روزنامه و رادیو و تلویزیون دارای نکات مشترکی است که پیامهای آنها به صورت متناوب پخش میشود.
- ارتباط نوشتاری: ارتباط نوشتاری ارتباطی است که در آن اطلاعات از طریق قلم بر کاغذ نقش میبندد. (مانند نامه - روزنامه و کتاب و …)
- ارتباط غیر نوشتاری: ارتباطی است که اطلاعات و افکار از طریق امواج (مانند رادیو - تلویزیون - تلفن - تلگراف و …)میان مردم مبادله میشود.
- ارتباط ملی: ارتباطی است که پیامها ، اطلاعات و مفاهیم از طریق وسایل ارتباط جمعی نظیر (رادیو - تلویزیون - مطبوعات و …)در چهار چوب جغرافیایی یک کشور منتشر میشود.
- ارتباط فرا ملی: پیامها و اطلاعاتی که از طریق ماهوارهها مرزهای جغرافیایی را در می نوردند و موجبات نزدیکی میان انسانها بر روی کره زمین میشود (مانند تلویزیون آسیایی و اروپایی و تلویزیون بدون مرز و …)
- ارتباط کلامی: در این نوع ارتباط اطلاعات و افکار ار طریق زبان و گفتار منتقل میشود (نظیر تلفن و تلگراف)
- ارتباط غیر کلامی: ارتباطی است که مفاهیم و معانی از طریق غیر زبانی و گفتاری میان انسانها منتقل میشود (نظیر عکس ، تصویر ، فیلم و رنگها ، لباس و …)
- ارتباط انسانی: اطلاعات و مفاهیمی که میان دو انسان ردوبدل میشود (مانند نامه - تلفن و …)
- ارتباط ابزاری یا ماشینی: در این نوع ارتباط ، که درست بر عکس ارتباط انسانی است، گردش اطلاعات میان دو ابزار یا ماشین ردوبدل میشود (نظیر اطلاعات مخزن به بلندگو یا صفحه تلویزیون)
- ارتباط زمانی:ارتباطی است که انتقال اطلاعات باید در زمان معین انجام گیرد در غیر این صورت ازرش چندانی ندارد (مانند گزارشهای خبری)
- ارتباط غیر زمانی: که درست برعکس ارتباط زمانی ، محدود به زمان خاصی نیست و اطلاعات آن میتواند پیوسته معتبر باشد (مانند کتابخانه)
- ارتباط سازمانی: در این ارتباط سازمانی انتقال اطلاعات و دریافت پیام به امکانات گسترده فنی و برنامه ریزی و سازماندهی و نیز بودجه و پرسنل و … نیاز دارد (مانند رادیو و تلویزیون تلکس و فاکس)
- ارتباط غیر سازمانی: ارتباطی است که به امکانات فنی و بودجه و سازماندهی و مقررات نیاز ندارد (مانند نامه و گفت و شنودهای حضوری)
- ارتباط نمادین: ارتباطی است که طی آن پیامها در قالب علائم و نشانهها ار طریق حواس فرد دریافت میشود (مانند حالات چهره پیام دهنده - لحن و طنین صدا - حرکات و زشت) این عوامل بخشی از پیام هستند که پیام گیر آن را نشانه خوانی میکند و این حالات و حرکات میتواند در فرهنگهای مختلف معانی متفاوتی داشته باشد.
- فرا ارتباط: در این نوع ارتباط فقط جزئی از پیام را پیام دهنده ولی پیام گیر تمام پیامها را در مییابد.
روش ها و اجزا ارتباطات
اجزا متداول شناخته شده ارتباطات شامل موارد زیر است: کانال، زمینه، محیط، پس خورد، تداخل امواج، پیغام، دریافت کننده، و منبع. فرایند ارتباطات آن چیزی است که به بشر اجازه می دهد تجارب و دانش را به اشتراک بگذارد. شکل های متداول ارتباطات انسانی عبارتند از: زبان علامت، مکالمه، نوشتن، اشاره، و پخش رادیوئی. ارتباطات می تواند به یکی از صورتهای متقابل، یک طرفه، ارادی یِا غیر ارادی باشد؛ همچنین می تواند شفاهی یا غیر شفاهی باشد. به علاوه ارتباطات می تواند درون فردی و میان فردی باشد.
موانع ارتباطات
نگرانی مرتبط با ارتباطات، با عنوان درک اطلاعات شناخته می شود. این نگرانی به تاثیر پذیری به وسیله خود پنداره یک شخص گرایش دارد. در کنار درک، ارتباطات می تواند توسط عوامل کنار گذاشتن، عدم تشخیص و قطبش آسیب ببیند.
شکل های ارتباطات:
- ارتباطات حیوانات
- ارتباطات میان فردی
- بازار یابی
- تبلیغات
- روابط عمومی
- ارتباطات عمومی
- ارتباطات درون فردی
- ارتباطات غیر شفاهی
- ارتباطات گفتاری
- ارتباطات راه دور
- ارتباطات به وسیله کامپیوتر
- ارتباطات میان فرهنگی
- نظریه ارتباطات
برسی موضوع:
مطالعات و تحقيقات علمي براي آيندهنگري ارتباطي و اطلاعاتي، به منظور شناخت نقش توسعهاي وسايل و تكنولوژيهاي ارتباطات و اطلاعات و كمك به سياستگذاريها و برنامهريزيهاي بلندمدت مملكتي و تحقق هدفهاي توسعة ملي، در دهههاي اخير در كشورهاي پيشرفتة جهان و بسياري از ممالك در حال توسعه، اهميت و ضرورت ويژهاي پيدا كردهاند.با ارزيابي و بازنگري نظريههاي توسعه بخشي ارتباطات، براي بررسي و پژوهش دربارة كاربرد وسايل و تكنولوژيهاي ارتباطي در جهت اجراي برنامههاي توسعة ملي و نيز ايجاد شرايط بهبود اين كاربرد، از طريق پيشرفت و گسترش كمّي و كيفي ارتباطات، آمادگي بيشتري فراهم ميشود. به اينمنظور، ميتوان از يك طرف، امكانات بهرهبرداري از انواع ارتباطات و وسايل ارتباطي در راه پيشبرد برنامههاي گوناگون توسعة اقتصادي و اجتماعي و سياسي و فرهنگي، همچون صنعتيسازي، پيشرفت كشاورزي، گسترش سوادآموزي و آموزش عمومي، بهبود بهداشت همگاني، تنظيم خانواده و كنترل جمعيت، حراست محيطزيست و مقابله با آلودگي را طرف توجه قرار داد و از طرف ديگر، ضرورتهاي توسعة وسايل و تكنولوژيهاي مختلف ارتباطي و بهبود عملكردهاي آنها در مسير تأمين منافع و مصالح همگاني جامعه را، بررسي كرد.ارتباطات و وسايل ارتباطي نوين، كه خود از شاخصهاي مهم توسعة ملي بشمار ميروند، از عوامل مؤثر در موفقيت برنامههاي توسعه نيز شناخته ميشوند. به همين لحاظ، در چند دهة گذشته، نه تنها تحتتأثير شرايط بينالمللي و جاذبههاي جهاني نظريهها و الگوهاي توسعه بخشي ارتباطات، بلكه به سبب اوضاع و احوال خاص كشورهاي جهان سوم و احساس نياز مبرم آنها به بهرهبرداري از امكانات ارتباطي در پيشبرد برنامههاي عمراني و تحكيم استقلال و وحدت ملي، به نقش مثبت ارتباطات در ايجاد زمينههاي مناسب براي اجراي برنامههاي توسعه، توجه فراوان مبذول گرديده است. به عبارت روشنتر، در بسياري از كشورها، از ارتباطات به منزلة بازويي توانا و اهرمي نيرومند در سياستگذاريها و برنامهريزيهاي توسعة ملي كمك گرفته شده است. به گونهاي كه علاوه بر توجه ويژه به ضرورت توسعة امكانات و وسايل و تكنولوژيهاي ارتباطي در اين سياستگذاريها و برنامهريزيها، ارتباطات به مثابة يكي از اركان اساسي و عناصر ضروري تحقق هدفهاي گوناگون توسعه در قالب برنامههاي مملكتي، جاي خاص خود را كسب كردهاند.بنابراين، با توجه به اهميت و نقش برجستة ارتباطات در برنامههاي توسعه، بررسي و تحقيق درباره كارآيي هر چه بيشتر آنها در زمينههاي مختلف اقتصادي و اجتماعي و سياسي و فرهنگي، بسيار ضروري است. بايد يادآور شد كه در دهههاي اخير، در مورد كاربردهاي ارتباطات و مخصوصاً وسايل ارتباط جمعي در پيشرفت برنامههاي توسعة ممالك جهان سوم، از سوي محققان و متخصصان غربي و جهان سومي و بعضي از سازمانهاي بينالمللي و بهويژه «يونسكو»، تحقيقات فراوان و گوناگوني انجام يافتهاند، كه توجه به نمونههاي مهم و معتبر آنها ميتواند براي پيشبرد پژوهشهاي مشابه در ايران نيز سودمند باشد.مطالعات و تحقيقاتي كه در اين زمينهها، در دورههاي قبل و بعد از انقلاب از طرف محققان ايراني راجع به ايران صورت گرفتهاند هم اگر چه معدود و همچنين محدود بودهاند، در عين حال ميتوانند به عنوان نخستين پيشينههاي پژوهشي ارتباطات توسعه در كشور، مفيد واقع شوند.
1.پژوهشهاي مربوط به جهان سوم صرفنظر از مطالعات و تحقيقات مشهوري به وسيلة پژوهشگران آمريكايي در مورد كاربرد ارتباطات براي «نوسازي» جوامع در حال توسعه و «نشر نوآوريها» در اين جوامع صورت گرفتهاند. اكثر پژوهشهايي كه در همين دوره يا پس از آن، از طرف محققان جهان سومي دربارة كاربرد ارتباطات در خدمت توسعه انجام يافتهاند، بيشتر زمينههاي توسعة روستايي، گسترش سوادآموزي و آموزش عمومي و كنترل جمعيت و تنظيم خانواده را در بر گرفتهاند.
2.پژوهشهاي مربوط به ايران براي شناخت سوابق مطالعات و تحقيقات دربارة نقش ارتباطات در «نوسازي» و توسعة ايران، بايد از يك سو، تفكيك زماني در نظر گرفت و دورههاي قبل و بعد از انقلاب اسلامي را از هم متمايز ساخت و از سوي ديگر، پژوهشهايي را كه محققان غربي يا ايراني، در خارج ايران، در اين زمينة انجام دادهاند، از پژوهشهاي انجام شده در داخل ايران، تفكيك نمود.
الف. دورة پيش از انقلاب مطالعات و تحقيقات راجع به كاربرد ارتباطات و وسايل ارتباط جمعي در توسعة ايران تا آخرين سالهاي پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، به شكل منظم و با هدف و برنامة مشخص، انجام نمييافتند و تنها ميتوان، برخي كتابها، مقالهها و پاياننامههاي تحصيلي و بعضي پژوهشهاي موردي پراكنده را، كه از سوي ايرانيان مقيم خارج يا داخل كشور و يا محققان غربي تهيه و تدوين گرديده بودند و تمام يا بخشهايي از آنها به نحوي به زمينههاي توسعه بخشي ارتباطات، مربوط ميشدند .
ب) ارتباطات و تنظيم خانواده در همين دوره، برنامههاي خاص مطالعات و تحقيقات دربارة كاربرد ارتباطات و وسايل ارتباط جمعي در زمينههاي بهداشت و تنظيم خانواده، نيز از طرف وزارت بهداري، دنبال ميشدند
پ)ارتباطات براي سوادآموزي و آموزش در دورة پيش از پيروزي انقلاب، نقش ارتباطات در پيشبرد برنامههاي سوادآموزي، آموزش عمومي و همچنين آموزش دانشگاهي هم طرف توجه قرار گرفته بود و سازمانها و مؤسسات دولتي مختلف در اين زمينه كوششها و فعاليتهايي را دنبال ميكردند.براي كاربرد وسايل ارتباط جمعي، در جهت مقابله با بيسوادي، از سوي «انستيتوي بينالمللي شيوههاي سوادآموزي سالمندان»، كه در اين دوره با همكاري وزارت آموزش و پرورش و سازمان پيكار با بيسوادي در تهران تأسيس شده بود، پژوهشهايي انجام ميگرديدند.
در سالهاي اخير، با چاپ گزارشهاي ميزگردها و مقالههاي مختلف دربارة «ارتباطات توسعة» و «توسعه ارتباطات به تقويت منابع فارسي مربوط به آنها، كمك شايان توجهي صورت گرفته است. تشكيل سمينارهاي هم كه مهمترين هدف آنها، فراهم كردن زمينههاي پژوهش و برنامهريزي و سياستگذاري ملي ارتباطي بشمار ميروند و در گزارشهاي گردانندگان آنها و همچنين بسياري از مقالههاي عرضه شده، بر اهميت توسعه و پيشرفت مطبوعات و ساير وسايل ارتباط جمعي و كاربرد آنها درراه تحقق برنامههاي توسعه كشور، تأكيد کرده اند نيز از لحاظ تأثير در ايجاد شرايط ذهني مناسب، براي اجراي طرحهاي پژوهشي ارتباطي و تسهيل سياستگذاري و برنامهريزي ملي ارتباطات، نتايج مطلوبي پديد آوردهاند.
نتیجه گیری:
به نظر من باتوجه به اهمیت گسترش ارتباط وارتباطات در ببن انسان ها وجوامع و... این اصل میتواندبعنوان مهمترین وبهترین راه جهت پیشرفت در تمام زمینه ها و تمام ابعاد زندگی وجامعه مد نظر قرار گیرد .
توانائی برقرار نمودن ارتباط مؤثر از مهمترین مهارتهای لازم برای اداره افراد است. ارتباط سازمانی تمامی مراحل فرآیند کار را تسهیل و نمایان می سازد.
امروزه در عرضه های بین المللی توسعه صنعتی به موضوع روابط حاکم بین کارکنان و راه کارآن توجهی خاص شده است و به نحوی که دانشمندان علوم رفتار یکی از شاخصهای صنایع موفق و پویا را احساس رضایت همکاران و در واقع آموزش مهارتهای اجتماعی کارکنان می دانند.
مهارتهای ارتباطی مناسب پیش نیاز ضروری برای عملکرد رضایت بخش در همه موقعیتهای سرپرستی است.
