قدرت آرمان

یدالله فوق ایدیهم

موضوع تحقیق:روان شناسی چت و کاربران چت روم ها

عناوین:

ü     معنی چت

ü     تاریخچه چت

ü     برسی موضوع

ü     نتیجه گیری

 معنی چت Chat ( گفتگوی و گپ اینترنتی )

چت در فرهنگ لغت به معنای صحبت کردن، گفت‏ وگوهای عامیانه، گپ زدن و دوستانه حرف زدن  است. در محیط اینترنت نیز معنای این فناوری، گفت‏وگو در اتاق‏های خصوصی و یا عمومی است که بستگی به سطح برخورداری امکانات و استفاده ی آن ،از طرف افراد متفاوت است  . آنچه مسلم است در طول زمان بر امکانات این سیستم برای برقراری ارتباطاتی واقعی تر افزوده شده است . استفاده از آیکون ، چت صوتی ، تصویری و سه بعدی موید این حرف است . ابزار و امکاناتی که برای  خوداظهاری بیشتر که تنها محدود به کلام نباشد سعی می کند از باقی حس ها برای یاری واژه ها بهره گیرد  و به عبارتی عناصر واقعی بیشتری را در پیوند با مجاز قرار می دهد . .

تاریخچه چت :

استفاده عمومي از شبكه هاي كامپيوتري از آغاز دهه هشتاد ميلادي با ارسال نامه هاي الكترونيكي  آغاز شد. به دنبال اين موضوع، سيستم عامل يونيكس در نسخه بعدي خود در سال 1983 امكان ارتباط همزمان  دو كاربرکه مي توانستند هم زمان به صحبت كردن بپردازند. در سال 1988 پديده جديدي به نام آي.آر.سي معرفي شد. هم زمان با توسعه گپ زني در وب، نرم افزارهاي اختصاصي نيز براي گپ زني ايجاد شد، اولين قدم در اين زمينه با توليد نرم افزار ICQ انجام شده كه تحولي در زمينه گپ زني بود. نرم افزارICQ  اين امكان را به كاربر مي دهد كه علاوه بر گپ زني عمومي و استفاده از اتاق هاي گفت و گوي موضوعي، بتواند به جست و جوي افراد براي گپ زني، تشكيل فهرست دوستان، ارسال پيام به افرادي كه درون سيستم مشغول به كار نيستند، به صورت بيرون از خط و هم چنين گپ زني خصوصي با ديگران بپردازد.

با استقبال از ICQ  به سرعت نرم افزارهاي ديگري نظير پال تك عرضه شد، اما با عرضه ياهو مسنجر و ام.اس.ان.مسنجر اين دو به سرعت بر ساير نرم افزارها پيشي جستند. اينك به علت قابليت هاي بالاي اين دو برنامه و هم چنين استفاده مجاني از تمام توانايي هايشان، اين دو نرم افزار عمومي ترين نرم افزارهاي چت و گپ زني هستند

بررسی موضوع:

فضای که برای این گفتگو و ارتباط در نظر گرفته شده است کاملا مجازی و به ظاهر فارغ از محدودیت از نظر جسمی، جنسی، سنی، نژادی و... است و شخص چت گر با یک آی دی می تواند وارد دنیا وفضای کاملا آزاد شده و از امکانات آن استفاده نماید و ظاهرا هیچگونه سانسور و فیلترینگی وجود ندارد. افراد با هر نام و نشان که داشته باشد هرلحظه می تواند وارد چت شده و تبادل ارتباط نماید.

امکانات که در این فضا تهیه شده است که زمینه ارتباط را فراهم می کند خود دارایی انواع واقسامی است: تصویری توسط (webcam) (وب کم)، صوتی توسط (hedphoon) (هدفون) و(photos) (ارسال عکس) نوشتاری و کتبی که ـ شایع ترین این ارتباط به شمار می رود ـ وامکاناتی دیگری که در این فضا وجود دارد.

چت به مثابه یک رسانه ارتباطی که مورد اقبال و استقبال جوانان قرار گرفته است و بیشترین کاربران آن بین سنین 20 تا 30سال را تشکیل می دهد، این ویژگی را نسبت به سایر رسانه های ارتباطی دارد که شخص چت گر خود بصورت فعال و مختار و آزادنه حضور داشته و هیچگونه انفعالی وجود ندارد هرآن ولحظه می تواند خود انتخاب گر باشد و هرچه را که خود دوست دارد انتخاب کند. می تواند هویت خود را مجهول نگهداشته و با هرسن وجنس که دوست دارد خود را معرفی کند.

فرهنگ گفتاری و شنیداری در چت اکثرا فنی و به صورت مخفف نوشته می شود،مثل m/f  p/ / u / gf و... و در اغلب اوقات کلمات که نوشته می شود شهوانی و صدا های که رد و بدل می شود بیشتر جنبه غیر اخلاقی دارد

فضای مجازی چت روم های اینترنتی به وسیله ای برای پر کردن اوقات فراغت جوانان مبدل شده که مرزهای تازه ای در شکل گیری ارزشها و هویت یابی جوانان پیش روی آنان قرار داده است.

بررسی های محققان علوم و ارتباطات اجتماعی نشان می دهد که کارکرد غالب چت برای کاربران ایرانی جنبه فراغتی و سرگرم کننده داشته که در اشکال مثبت و منفی تسهیل کننده و جبران کننده نیازهای ارتباطی آنها در دنیای واقعی است. گرچه در فضای چت، مرزبندی های جنسیتی روز به روز ضعیف تر می شود اما با این حال در بیشتر موارد جذابیت های جنیسیتی در روابط دنیای مجازی بیش از پیش حایز اهمیت است.

کارشناسان معتقدند که مجاورت طولانی با فضای مجازی می تواند به فرهنگ پذیری یکطرفه و تاثیر پذیری افراطی از هنجارها و ارزشها انجامیده و با تقویت پدیده جهانی شدن تعلقات ملی و سنتی کابران را تحت تاثیر قرار دهد.

"کامران سروش صحت" کارشناس علوم ارتباطات اجتماعی "چت روم ها" را میدان های چند کاربردی و از پرطرفدارترین عرصه های مراوده در فضای مجازی دانسته و معتقد است که چت، مرزهای تازه ای در شکل گیری خرده فرهنگها ،ارزشها و هویت جوانان پدید آورده است.

وی با اشاره به عوامل تسهل کننده ارتباط در فضای مجازی چت می گوید: گمنامی، سرعت ارتباط و سیال بودن از جمله علل گرایش به چت است که در روابط جنیسیتی و دوست یابی جوانان پیامدهایی به دنبال دارد که محملی برای جستجو و ارضای کنجکاوی های آنان فراهم می آورد.

این کارشناس با تاکید بر اهمیت فضای چت روم ها در پر کردن اوقات فراغت اظهار می دارد: چت کردن در فضای مجازی، مشارکت عاطفی را جایگزین مشارکت سیاسی و معاشرت رو در روی اجتماعی کرده و نوعی رابطه غیر حقیقی را بر فضای مناسبات میان افراد حاکم کرده است که این امر پیامدهایی چون کاهش سرمایه های اجتماعی ،انزوا و بریدگی از مشارکت های محسوس و عینی را در بر داشته است.

وی در توصیف چگونگی جایگزینی روابط عاطفی با روابط سیاسی و علمی درفضای چت تشریح می کند: چت کننده ها از برقراری چند ارتباط همزمان با دیگران به شدت لذت می برند، این افراد درگرفتن اطلاعات خاص از مخاطب خود پیشدستی کرده و از این طریق به یک شناسایی اولیه از مخاطب دست می یابند و امکان می یابند که از این طریق توصیف های مبالغه آمیز درباره خود بکار برده و با ابزار همدردی و همسویی با مخاطب، توجه او را به خود جلب کنند.

این کارشناس معتقد است که ماهیت غیر رو در روی ارتباطات الکترونیکی اینترنتی، انگیزه بیشتری را در کاربران به ایجاد یک رابطه پشت صحنه ای که ریسک شرمندگی در آن کمتر است، ایجاد می کند.

دکتر"محمد ابراهیم برزگر" استاد روان شناس اجتماعی دانشگاه علامه طباطباطی با اشاه به دو فاکتور مورد علاقه در جوانان برای برقراری ارتباط با دیگران می گوید: "ناشناس ماندن" و "تنوع گرایی" شوق گرایش به ارتباط با چندنفر را بوجود آورده است.

وی می افزاید: در نمونه های تحقیقی بدست آمده از چند کافی نت مشخص شد که 71 درصد از جوانان 15 تا 30 سال یک بار چت کردن را امتحان کرده اند.

وی در خصوص نتایج بدست آمده از گرایش سنجی جوانان در هفت موضوع مرتبط با چت کردن ، اعلام می کند:نگاه به چت به عنوان بازی سرگرم کننده 24 درصد، چت به عنوان تدوام زندگی واقعی 17 ردصد ، چت به عنوان وسیله ای برای ارتباط دوستانه 18 درصد ، چت به عنوان امکانی برای جستجو گری 9 در صد ، چت به عنوان ارتباطی نامطمئن و ناکارآمد 20 درصد و چت به عنوان ابزاری برای سوء استفاده 12 درصد بوده است.

این استاد دانشگاه می افزاید: 75 درصد چت کنندگان گفته اند که در چت کردن نقش های متقاوتی را بازی می کنند که سهم پسران در ارایه نقش غیرواقعی و تصویری نادرست از خود 89 درصد و سهم دختران 11درصد بوده است.

برزگر بدبینانه ترین نظرات در گرایش چت گنندگان را مربوط به انتخاب همسر دانست و خاطر نشان می کند: به خاطر گسترده بودن فضا و امکان نقش بازی کردن و ارایه رفتارهای دوگانه بیشتر چت کنندگان معتقدند که محیط چت فضای مناسبی برای انتخاب همسر به شمار نمی آید که در این خصوص آقایان بیشترین بی اعتمادی به چت به عنوان ابزار انتخاب همسر دارند.

وی با اشاره به تمایل پسران به برقراری ارتباط دوستانه همزمان با چند فرد غیر همجنس تصریح می کند: بیشتر پسرها با آگاهی از وابستگی عاطفی در دختران تلاش می کنند که ارتباط خود با آنها را تا مرز آنچه حقیقتا به دنبال آن هستند، تعقیب کنند.این در حالی است که دخترها اغلب با وسواس و دقت بیشتری دوستی و رابطه پا برجا با یک فرد غیر همجنس را مدنظر دارند.

برزگر می افزاید: تحقیقات جامع نشان داده که نگاه دختران به چت بیشتر جنبه تفنن و بازی دارد با این حال نکته ای که در وهله نخست در تضاد با این جهت گیری قرار دارد تعهد بیشتر به استفاده صادقانه از فضای مجازی و محافظه کاری و احتیاط بیشتر دختران در برقراری ارتباط آنلاین است.

"مریم رضا زاده" و" آرزو صالحی " از محققان علوم اجتماعی در تحقیق مشترکی که در خصوص گرایش جوانان به چت های اینترنتی انجام دادند ،نتایجی را که در ذیل آمده ارایه دادند: 88 درصد به چت به مثابه یک بازی نگاه می کنند، 53 درصد معتقدند که چت کردن فرقی با زندگی واقعی ندارد، 46 درصد معتقدند که کسانی که با آنها چت می کنند خصوصیاتی مشابه با آنها دارند، 40 درصد گفته اند که شخصیت شان درچت با شخصیت واقعی شان متفاوت است، 76 درصد از چت کردن احساس آرامش می کنند، 83 درصد شناخت شخصیت دیگران را در چت غیرممکن می دانند، 44 درصد فهمیدن احساسات و نظرات واقعی افراد در چت را غیرممکن می دانند، 76 درصد در چت به مخاطب خود اعتماد ندارند، 73 درصد امکان انتخاب همسر از طریق چت را مناسب نمی دانند و 43 درصد معتقد به وجود دردسر در دوست یابی های اینترنتی هستند.

تحقیقات این دو محقق از زاویه ای دیگر همچنین نشان می دهد که دختران درچت کردن بیشتر مایل به شیطنت و سر کار گذاشتن هستند در همین راستا پسران در چت کردن تلاش بیشتری می کنند که اعتماد دختران را بر ای تداوم رابطه جلب کنند.

"محمد سعید ذکایی" عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی در بیان انگیزه اصلی از چت کردن می گوید: توجه بیشتر چت کننده ها به مسایل فراغتی و سرگرم کننده چت روم ها بوده است و انگیزه های بعدی به ترتیب شامل پیدا کردن دوست، تازگی محیط چت و مهیج بودن آن ، تفاوت شخصیت در صحنه چت نسبت به زندگی حقیقی و شیطنت و ماجراجویی عنوان شده است.

این کارشناس می افزاید: در پاسخ به این سوال که با چه افرادی تمایل به چت کردن دارید، بیش از 50 درصد پاسخ دهندگان گفته اند که بیشتر دوست دارند با افراد متنوع و ناشناس چت کنند و کمتر از یک سوم تمایل خود را به افراد آشنا بیان داشته اند .همچنین 9/98 درصد پاسخ دهندگان تمایل به چت کردن با افراد غیرهمجنس داشته اند و بدین ترتیب می توان گفت که فضای غالب در محیط چت روم ها گفتگوهای دوستانه جوانان غیر همجنس است که با نیت ارضای کنجکاوی، آشنایی، سرگرمی و شیطنت و ماجراجویی است.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی در خصوص مضمون گفتگوهای چت کننده ها اعلام می کند:بر اساس تحقیقات انجام شده، بیش از 40 درصد چت کننده ها به دنبال مباحث غیرجدی و پیش پا افتاده و 27 درصد به گفتگوهایی برای صمیمیت و نزدیکی بیشتر و کمتر از 20 درصد موضوعاتی چون موسیقی فیلم و هنر را مد نظر داشته اند.

ذکایی، درباره الگوهای قابل توجه در روابط میان چت کننده ها می گوید: بیشتر جوانان کم سن و سال تر به خصوص پسرهای جوان در گفتگوهای اینترنتی مایل به صمیمیت و نزدیکی بیشتر با دوستان غیر همجنس خود هستند. همچنین پسران بیش از دختران مایل به گپ همزمان با بیش از دو یا چند فرد غیرهمجنس بوده و تبحر و مهارت پسران درچت کردن بیش از دختران است. همچنین پسرها ترس و نگرانی کمتری از کنترل ها و شناسایی های غیرمحسوس در خلال چت کردن داشته اند.

وی اولویت سایت های مورد مراجعه پاسخگویان برای چت کردن را به ترتیب 85 درصد یاهو، 7% درصد سایت های فارسی زبان مثل بدهی دات کام و روزی دات نت و 5/6 درصد msn دانست

امروزه این امر با SMS و بلوتوس از طریق گوشی و خطوط تلفن همراه نیز صورت می پذیرد.

نتیجه گیری:

من از سایر کشورها درزمینه چگونگی استفاده از چت چیز زیادی نمیدانم این که در چه راستا  و قلمروها استفاده می کنند و چی الفاظ واصطلاحاتی را به خدمت می گیرند اما در کشوری که ما سال هاست ساکن آن هستیم فضای حاکم برآن به گونه غیر قابل اعتماد و پر از کلک و سر کار گذاشتن و... است؛ دروغ گفتن و دروغ نوشتن امری عادی است. وچه بسیار آدم های که توسط این برنامه فریب خورده و سرانجام به کجراهه و ترکستان و یا سراب رسیده اند. نمونه عینی آن را در سریال راه شب مشاهده کردیم.

سوای از مسائلی که در مورد نحوه استفاده از امکانت چت در ایران شد چت میتواند  بعنوان ابزاری در مورد اشاعه فرهنگ وهچنین تبادل اطلاعات درست وکارامد در هر زمینه مورد استفاده قرارگیرد.